Yarasa gübresi için 30 mağara kapattılar / Ekonomi / Milliyet İnternet / Akdeniz, Türkiye, Avrupa, enerji, Marmara, Karadeniz, Ege, Ortadoğu, tarım, Bilişim, MİT, madencilik, lisans, kuduz, askeriye, dolar
Türkiye için yeni olsa da, yarasa gübresi birçok ülkede yakından tanınıyor. Yarasaların yuvalandığı mağaralarda, yüzlerce yıl boyunca önemli miktarda gübre birikiyor. Potasyum, fosfor ve kalsiyum açısından zengin olan bu gübre, mağaranın nemli ortamında tazeliğini sürekli koruyor.
Yarasa gübresi tarım, enerji, kozmetik ve savunma sanayiinde kullanılıyor. Ancak dünyada, gübre çıkarmanın ekolojik dengeyi bozduğu ve yarasalara zarar verdiği yönünde tartışmalar da var. Türkiye’de küçük düzeyde girişimlerle yarasa gübresi ticareti başlamış olsa da, bu ay kurulan ‘Makrobat Yarasa Gübresi Madencilik’ adlı şirket yarasa gübresi konusunda ‘büyük düşünüyor’. Şirket ortaklarından Evren Kınlı şunları anlatıyor:
Devletten lisans alınıyor
“Türkiye’de 5 milyon ton civarı yarasa gübresi var. Bunun dünyada alıcısı çok. Türkiye’de tek tük girişimler var ama profesyonel satıcı pek yok. Ben bilişim sektöründen geliyorum. Murad İşler, Ümit Şahin ve Nedim Toka ortaklarım. Bu başıboş sektörü profesyonel hale getirmeye karar verdik.
Anadolu’da çok sayıda yarasa mağarası var. Buralardaki gübreyi çıkarmak için devletten lisans almak gerekiyor. İç Anadolu, Akdeniz ve Güneydoğu’da 30 kadar lisanslı mağaramız oldu. Henüz gübre çıkarmaya başlamadık. Bize her gün, ‘Lisanslı mağaramız var, ilgilenir misiniz?’ diye gelenler de var. Ciddi bir sektör doğuyor. Ama kimse ne yapacağını pek bilmiyor.
Kuduz riski var
Bu yüzden, elinde ürün olan kimselere de aracılık edeceğiz. makrobat olarak, bir kısmı bizim, bir kısmı erişimimiz altında, hükmedebileceğimiz 3 milyon tonluk rezerv var. Türkiye’deki tüm rezervin değeri, satış başarısına bağlı olarak 100 milyon ile 5 milyar dolar arasında.
Yarasa gübresi ya ham ya da işlenmiş olarak satılıyor. Ham gübrede kuduz riski var. Ancak gübre işlenince mikrop ölür. İşlemek, yüksek ısıda kurutma anlamına geliyor. Kurutma tesisi kurmak da planlarımız arasında. Yarasa gübresinin fiyatı değişkendir. Avrupa’da son kullanıcı kilosunu 7 euro’ya kadar alabilir. Diğer ülkelerde 15 - 20 dolara işlem görür. AB ve Ortadoğu ülkeleriyle görüşmelerimiz var. Bunlar sözleşmeye dönüşürse yüklü teslimatlar başlayacak.
Çıkarma işlemi sırasında yarasaları rahatsız etmemek çok önemli. Bu konuda çok hassasız. Bir tek hayvanı rahatsız edeni, hemen yetkililere bildireceğiz.”
Yarasa evleri geliyor
Yarasa gübresinin yapısının bölgelere göre değiştiğini belirten Evren Kınlı şunları anlatıyor: “Tarımda kullanacağınız yarasa gübresinin potasyumu yüksek olmalı. Askeri kullanımda ise yüksek fosfor gerekli. Akdeniz, İç Anadolu ve Güneydoğu’daki yarasa gübresi, tarım için uygun. Marmara, Ege ve Karadeniz’deki gübre ise kozmetik ve askeriye gibi alanlara müsait. Yarasa gübresi yüzlerce yılda birikiyor.
Bir mağaradaki gübre çıkartılınca bitiyor. Yenisi gelmiyor. Türkiye’deki rezerv bitince, rezervi olan ülkelere yatırım planlıyoruz. Rezervlerimiz tükenince, ülkemizde yarasa evleri kurup, burada toplanacak yarasalarımızın az miktardaki gübresini de değerlendireceğiz.”
